W NUMERZE PASTORES 84 (3) Lato M.IN.:

- Gdzie Duch Pański, tam wolność,

- Wolny Jezus,

- Od schematu do swobody,

- Prawdziwe i fałszywe posłuszeństwo alumna,

- Szkoła wolności w Regule św. Benedykta,

- Dojrzewanie świętości,

- Wolni, by służyć,

- Posłuszeństwo Bogu – posłuszeństwo przełożonym,

- Modlitwa Suscipe św. Ignacego z Loyoli,

- Nikodem – lekcja sztuki słuchania,

- Dzieci i słowo Boże,

- Powieść sejsmografem naszych czasów.

 

PISZĄ M.IN.:
ks. M. Warowny, ks. G. Strzelczyk. A. Rusak, ks. G. Puchalski, K. Małys OSB, Z. J. Kijas OFMConv, ks. O. de Bonnewijn, K. Kralka SAC, P. Kropisz SJ, K. Osuch SJ, M. Zachara MIC, ks. J. Szymik


Drodzy Czytelnicy!

Ludowa mądrość podpowiada, że „wszystko się kiedyś kończy”. To nieco bałamutne stwierdzenie w kontekście wieczności, przecież wciąż powtarzamy w liturgii nasze głębokie przekonanie, że jednak istnieje coś „na wieki wieków”. Poprzez doczesność prześwituje to, co wieczne. Czy umiemy to dostrzec w łańcuchu wydarzeń składających się na nasze życie? Czy raczej przypominamy skwaśniałe wino, któremu znudziło się czekać na swą autentyczną dojrzałość?


1. Starokawalerstwo jest niebezpiecznym stanem umysłu, a jego zalążki wszyscy nosimy w sobie: zesztywnienie naszych relacji, utrwalenie prostackich stereotypów, nieewangeliczne rytuały i przyzwyczajenia. „Dla starego kawalera przyznanie Bogu ostatniego słowa jest najtrudniejszą sprawą pod słońcem”, dlatego im więcej zabezpieczeń zbudowaliśmy w naszym życiu, tym pilniejszą sprawą jest „odbezpieczenie” drogi naszego powołania (M. Zioło OCSO). Proces ten, obfitujący w dramatyczne momenty, prowadzi do radości z odnalezionego zbawienia – w tym sensie postać Zacheusza, często przywoływana w naszym głoszeniu słowa Bożego, może stać się figurą nawrócenia księdza, włącznie z finansowym zaangażowaniem na rzecz potrzebujących i pokrzywdzonych (ks. W. Węgrzyniak).

2. Przeciwieństwem starokawalerstwa nie jest „młodokawalerstwo”, rozumiane jako pozostawanie w stanie kawalera na wydaniu. Prezbiter ma być najpierw dojrzałym mężczyzną, lwem i barankiem jednocześnie, który dobrze komunikuje się ze sobą samym, potrafi być bratem wśród mężczyzn i ojcem wśród kobiet (ks. A. Rybicki). Ma być również dojrzałym oblubieńcem, dla którego celibat jest codziennym polem przeżywania i ofiarowywania swojej miłości (ks. M. Jarosz). Bóg potrzebuje mojej samotności, potrzebuje także mojej czystości – i ofiarowuje mi ją, pod warunkiem, że mi na niej zależy, że o nią walczę, że dla niej nie boję się cierpieć (ks. S. Kunka).

3. Czy można być znudzonym miłością? Chyba to niemożliwe. Znudzenie to upiór miłości. A jednak demon południa wysusza nawet obficie płynące potoki – tak bywa z rytuałami miłości, w które wpisane jest życie prezbitera. Taki los może spotkać nawet codzienną Eucharystię i brewiarzową psalmodię... Pytamy o to, jak przywrócić je życiu, jak uczynić je znowu językiem miłości (ks. L. Gera, A. Zając OFMConv), oczyściwszy je najpierw z miażdżycowych naleciałości (ks. K. Porosło).

4. Odmłodzone serce, serce z ciała, jest gotowe na owo „wszystko nowe”, które zapowiada Apokalipsa, a które pojawia się nieustannie w naszym życiu. Jest to cecha autentycznej świętości (s. R. Grabiec sł. BDNP). Czy w czasach zamętu i trwogi Kościoła poddawanego próbom zewnętrznym i wewnętrznym wystarczy nam sił, by zachować gaudium et spes – radość i nadzieję Ewangelii (ks. G. Strzelczyk)? Być może kluczem do tego jest zdrowe poczucie humoru, które chestertonowskiemu ks. Brownowi pozwoliło „robić swoje” w mocno nieprzyjaznym środowisku postpurytańskiej Anglii (M. Sobolewska).

Nie jesteśmy starymi kawalerami, lecz małżonkami, którym udało się dobrze ożenić. W górę serca!

KS. WOJCIECH BARTKOWICZ


Twoje Słowo daje mi życie (Ps 119, 50) – Budujemy DOM SŁOWA to przesłanie dzieła rozbudowy Centrum Formacji Duchowej salwatorianów w Krakowie. Wyraża ono głęboką prawdę, jakiej doświadczają osoby, które przybywają do Centrum na rekolekcje.
CFD powstało w 1997 roku z inicjatywy Polskiej Prowincji Salwatorianów [zobacz www.cfd.sds.pl]
Proponuje 8-dniowe rekolekcje lectio divina i ignacjańskie oraz sesje formacyjno-szkoleniowe, w których szczególną uwagę poświęca się pojedynczej osobie i jej indywidualności. Centrum służy pomocą osobom konsekrowanym, duchownym i świeckim. Przygotowuje do pracy w formacji seminaryjnej i zakonnej. Szkoła Wychowawców Seminariów Duchownych Diecezjalnych i Zakonnych to „sztandarowy” filar  działalności CFD. To jedyna taka Szkoła w Europie Środkowo-Wschodniej. Warto zaznaczyć, że ukończyło ją już ponad 500 absolwentów, wśród nich także biskupi. Formuje się tu wielu kapłanów i osób zakonnych z różnych krajów Europy, zwłaszcza Wschodniej. Wszystkie zajęcia Szkoły scala lectio divina.
CFD towarzyszy potrzebującym w poszukiwaniu integralnego rozwoju duchowego i psychicznego, współpracuje z cenionymi formatorami różnych ośrodków życia duchowego. Przez niemal 22 lata działalności przez Centrum przewinęło się ok. 65 tysięcy osób ze wszystkich stron Polski i świata. W ostatnich latach stwierdzono wzrost liczby osób przebywających na rekolekcjach.
Wyraźnie widać, że głód Słowa Bożego rośnie, CFD jest potrzebne Kościołowi w Polsce i w Europie, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej. Ciasnota nie sprzyja dobremu przeżywaniu treści spotkań, które są cenione przez uczestników i posiadają duże uznanie w Kościele w Polsce. Listy zgłoszeń wypełniają się w niejednym przypadku bardzo szybko i zamykane są na wiele miesięcy przed rozpoczęciem spotkania. Duszpasterska działalność CFD odbywa się w niepełnym wymiarze, ponieważ obecne struktury są za ciasne w stosunku do zapotrzebowania. Dlatego niezbędna jest rozbudowa. Salwatorianie zwracają się z prośbą o duchowe i materialne wsparcie dzieła rozbudowy. Więcej informacji na www.cfd.sds.pl/rozbudowa
Działalność CFD nie ogranicza się tylko do rekolekcji i kierownictwa duchowego, choć to jest podstawą jego działalności. Dyrektor Centrum, ks. Krzysztof Wons, wraz ze swoimi współpracownikami, podejmuje wciąż nowe wyzwania, aby dopomóc uczestnikom rekolekcji, także po zakończeniu dni skupienia, żyć Słowem Bożym na co dzień. Dlatego właśnie powstają wciąż nowe publikacje książkowe, nagrania konferencji w formie audio, filmy ewangelizacyjne, nowe propozycje sesji rekolekcyjno-formacyjnych [zobacz www.cfd.sds.pl] Bardzo cenną pomocą jest kwartalnik o charakterze formacyjno-praktycznym „Zeszyty Formacji Duchowej”, a także komentarze filmowe do niedzielnych Ewangelii „Nowa jakość życia”, [zobacz www.nowajakosczycia.pl]
Ta ostatnia propozycja powstała z inicjatywy świeckich, którzy pod wpływem doświadczeń rekolekcyjnych, na podstawie konferencji głoszonych w CFD przygotowali razem ze Studiem Katolik 164 filmy na rok liturgiczny A, B i C. To wprowadzenia do lectio divina na każdą niedzielę. Filmy ukazują nie tylko krajobrazy i archeologię Ziemi Świętej, ale przede wszystkim przesłanie duchowe Ewangelii. [Zobacz odcinek filmu, link: https://youtu.be/RH7CCyIAeEE]. Filmy oraz nagrania audio konferencji są do nabycia w Studiu Katolik, które ściśle współpracuje z CFD. To także świetna pomoc do katechezy i grup biblijnych. Zachęcamy do odwiedzenia strony www.nowajakosczycia.pl

Drodzy Czytelnicy!

Kończy się nowicjat, rok propedeutyczny, seminarium, i kończy się formacja, bo jedni składają śluby wieczyste, a inni przyjmują jeszcze sakrament święceń. Zarazem wydaje się niewiarygodne, aby formacja miała trwać bez końca. A jednak!

1. Zasady formacji. Należałoby wskazać przynajmniej trzy. Pierwsza to zasada dzielenia życia z Chrystusem. Wprawdzie zwykło się je nazywać towarzyszeniem naszemu Panu, ale pojęcie jest dość szerokie i może obejmować także pozory bycia z Jezusem. Chodzi natomiast o przeżywanie własnej paschy (in forma Christi) z paschą Zbawiciela. Praktycznym wyznacznikiem tej drogi jest służba, życie dla” (bp Z. Kiernikowski). Bylibyśmy jednak w błędzie, licząc na własne siły. Możliwość nowego życia gwarantuje Duch Ojca, który przychodzi z pomocą naszej słabości (Rz 8,26), czyli usuwa przeszkody do trwania na drodze usynowienia i wołania: Abba. Obie zasady łączą się z zasadą eklezjologiczną. Niezależnie od powołania każda formacja chrześcijańska rozwija się w Kościele. Wprawdzie ujawniane w nim skandale umniejszają wiarygodność wyznaczonych do tego pasterzy, jednak największym zagrożeniem jest bylejakość życia ucznia.

2. Drogi formacji. Można wyróżnić kilka, ale nie należy ich rozdzielać ani jednej z wielu przeceniać. Drogą jest odkrywanie prawdy i wyjaśnianie prawd wiary, co nie ma nic wspólnego z rozwijaniem swej życzliwości i hojności (abp C. J. Chaput). Sama wiedza jednak nie wychowa (J. Pulikowski). Drogą jest życie według sumienia, którego dziś może się nie kwestionuje, ale nadaje mu się inne znaczenie, pojmując je między innymi jako efekt powtarzających się postaw społecznych (ks. I. Mroczkowski). Drogą jest spowiedź księdza, a właściwie jego nawrócenie (ks. M. Szymula), i obejmuje nie tylko nazywanie złych czynów grzechami, ale rozeznawanie tego, co byłoby lepsze dla Pana. Jest to również droga bez końca, co pokazuje życie kard. S. Wyszyńskiego (M. Wójtowicz SJ). I chodzi o to, by nie tylko zbaczać z drogi myślenia światowego, ale by zdecydowanie iść drogą myślenia teologicznego, które nie zamyka się w murach akademickich (K. Wons SDS). U podstaw teologicznego świata leży słowo Boże (P. Szyrszeń SDS). Droga ta przeplata się z drogą liturgiczną, która prowadzi ku dziękczynieniu; pomaga to odejść od samozadowolenia i koncentracji na sobie (ks. W. Janyga, M. Zachara MIC). Znaczenie tych dróg potwierdza nowe Ratio fundamentalis institutionis sacerdotalis (ks. W. Rzeszowski). Truizmem byłoby stwierdzenie, że zawsze pozostaje ważna psychofizyczna droga rozwoju człowieka, ale mądrością życiową jest umiejętność usytuowania siebie na właściwym jego etapie (s. B. Zarzycka ZSAPU). Do istotnych dróg formacji należą także spotkania z innymi. Uczą rozumienia drugiego człowieka, czego przykład dał Jan Tyranowski, a potwierdził św. Jan Paweł II (P. Zuchniewicz). Dotyczy to pasterzy, rodzin (W. i A. Urmańscy) i tych, którzy dorastają do małżeństwa, niekoniecznie ze stanu wolnego, ale także z sytuacji konkubinatu (J. Pyda OP).

Niech Duch Pana kieruje nas na właściwe drogi według dobrych zasad!

 

KAZIMIERZ PEK MIC

W NUMERZE PASTORES 83 (2) Wiosna M.IN.:

- Zacheusz i nawrócenie finansów,

- Szata czystości – nie do zdarcia,

- Odbezpieczenie bezpiecznego życia,

- Dobrze, żeby mężczyzna był sam...,

- Śmiech ks. Browna,

- Edmund Bojanowski – płodny kawaler,

- „Radosna twórczość liturgiczna”,

- Męskość i niedojrzałość,

- Kapłański churching,

- Gdy ksiądz nudzi się przy brewiarzu...,

- Formacja poseminaryjna,

- Kościół o antykoncepcji.

 

PISZĄ M.IN.:
ks. W. Węgrzyniak, ks. S. Kunka, M. Zioło
OCSO, ks. M. Jarosz, M. Sobolewska, s. R. Grabiec BDNP, ks. K. Porosło, ks. A. Rybicki, ks. G. Strzelczyk, A. Zając OFMConv, ks. W. Bartkowicz, W. Newton

 

Z okazji dwudziestolecia kwartalnika Pastores dnia 21 listopada 2018 odbyła się dyskusja panelowa o diakonacie w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie.

Tematyka została wybrana z racji dziesięciolecia ustanowienia diakonatu stałego w Archidiecezji Warszawskiej.

Prowadził rozmowę ks. Henryk Zieliński redaktor naczelny tygodnika Idziemy, wzięli w niej udział ks. prof. Józef Naumowicz (diakonat w starożytności), dk Bogdan Sadowski (diakonat współcześnie), dk Krzysztof Ważyński z Archidiecezjalnego Seminarium Redemptoris Mater, dk Łukasz Starczewski z Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie oraz ks. Mirosław Cholewa redaktor naczelny kwartalnika Pastores.

Poruszono wiele ciekawych zagadnień w trakcie dyskusji: jakie było miejsce diakonów w życiu Kościoła okresu patrystycznego? A co z diakonisami w pierwszym okresie życia Kościoła? Dlaczego po pierwszym tysiącleciu zaniknął diakonat stały w Kościele zachodnim, a zachowano go w Kościele wschodnim? Czym kierowali się ojcowie soborowi w trakcie Vaticanum II, że po tysiącu lat zdecydowano się przywrócić diakonat stały mężczyzn żonatych, też w Kościele zachodnim? Czy wynikało to z dyscypliny celibatu i braku powołań do prezbiteratu, czy też z samej istoty Kościoła na wzór Chrystusa, Który „przyszedł aby służyć”? Jak obecnie wygląda sytuacja diakonów stałych w Kościele zachodnim? Czy diakonat jest sakramentem? Jak to się ma do kapłaństwa? Jak diakoni są formowani do tej posługi w Kościele? Na czym polega ich posługa?

Konkluzję tej rozmowy można zamknąć w stwierdzeniu, że powrót diakonatu stałego w Kościele zachodnim pełniej ukazuje istotę Kościoła misyjnego i służebnego. Widać wyraźny rozwój diakonatu stałego w wielu częściach świata, a w ostatnich dziesięciu latach też w Polsce. Może się to okazać bardzo pomocne w nowych wyzwaniach duszpasterskich przed jakimi staje Kościół współcześnie.

Dyskusja panelowa o diakonacie będzie opublikowana w jednym z kolejnych numerów Pastores.

Drodzy Czytelnicy!

Radykalizm jest terminem codziennego życia – jedni do niego nawołują, inni się od niego odżegnują. A jeśli przyjąć, że istnieje radykalizm chrześcijański, to jaki on jest: konfesyjny, naturalny, stały, spontaniczny, dla wszystkich czy niektórych, dla młodych czy sędziwych? W każdym pokoleniu są tacy, którzy szukają radykalnego stylu życia niekoniecznie inspirowanego Ewangelią. Tymczasem to sam Jezus Chrystus, Jego Kościół, a w nim zwłaszcza święci (M. Kotyński CSsR) mogą pomóc w tych poszukiwaniach.

1. Na czym polega radykalizm świętych? Na pewno na naśladowaniu Jezusa Chrystusa w Jego drodze posłuszeństwa Ojcu (ks. A. Kiełtyk). Innym ważnym aspektem dojrzewania chrześcijanina w świętości jest perspektywa szukania i zajmowania ostatniego miejsca (ks. M. Warowny). Ostatecznie, w życiu zarówno wiernych świeckich, jak i konsekrowanych i duchownych chodzi o radykalizm miłości (rozmowa z abp. G. Rysiem). Przy okazji, gdy wracamy do korzeni naszej wiary, całe życie i posługa stają się przez to coraz bardziej owocne (ks. R. Skrzypczak).

Każde pokolenie daje odpowiedź wierności Bogu i Kościołowi. W pierwszym pokoleniu uczniów świadectwo wiary i rozeznawania drogi Bożej zostawił nam św. Paweł Apostoł (ks. T. Rąpała), zaś w średniowieczu św. Franciszek z Asyżu (S. C. Napiórkowski OFMConv). Z kolei św. Tomasz Morus za wierność sumieniu zapłacił najpierw więzieniem, a następnie śmiercią (J. V. Schall).

2. W czym może się wyrażać radykalizm w naszym pokoleniu? Modne staje się to, co ekstremalne, ale czy rzeczywiście jest to ewangeliczne? (ks. M. Cholewa). Na pewno w dobie dyktatury relatywizmu potrzebujemy odwagi w szukaniu obiektywnej prawdy, podobnie jak to robił ks. prof. Wincenty Granat (M. Walczak), i odwagi jej głoszenia (ks. S. Haręzga), nawet wbrew panującej modzie i oczekiwaniom słuchaczy. Tym bardziej, że pojawiają się nowe/stare niebezpieczeństwa, jak choćby homoherezja zagrażająca podstawom naszej cywilizacji i posłudze w Kościele (D. Kowalczyk SJ). Abyśmy się nie pogubili w modnych prądach różnych poglądów, w Kościele podejmujemy ciągle na nowo namysł nad formacją, też formacją intelektualną (P. Bortkiewicz TChr). Potrzebujemy wytrwałości w czytaniu znaków czasu, aby odkrywać Boże powołanie, podążać drogą nawrócenia (Siostra kontemplacyjna) i podejmować dzieła Boże (ks. P. Kulbacki, K. Czerwionka CR).

3. Jednym z zasadniczych wymiarów radykalizmu jest wierność i posłuszeństwo Bogu i Kościołowi. Mocnym świadectwem małżonków starających się o potomstwo jest podjęcie mozolnego wysiłku poznawania swojej płodności poprzez korzystanie z naprotechnologii, a nie droga na skróty, czyli procedura in vitro (Renata i Michał). Nie mniej znaczy radykalne poszanowanie życia najsłabszych i upośledzonych oraz opieka nad nimi (M. Jaworski OCD). Wyrazem wierności jest też posłuszeństwo przełożonym w zakonie, a nie realizowanie swoich ambicji zawodowych za wszelką cenę (P. Stanisławczyk OFMConv), życie ukryte w Bogu (A. Derdziuk OFMCap), podejmowane we wspólnocie z innymi (rozmowa z A. Hejnowiczem OFMConv, ks. B. Kania), ale z czystymi motywacjami (A. Rusak).

Pozostaje ciągle otwarta sprawa, jaką odpowiedź ja sam dam Panu Bogu na zaproszenie do życia Ewangelią. Życzymy naszym Czytelnikom odwagi tych poszukiwań i dobrych odpowiedzi.

KS. MIROSŁAW CHOLEWA

redaktor naczelny

W NUMERZE M.IN.:

więź z Jezusem istotą powołania

ryzyko „uświatowienia” duszpasterzy

etapy życia – etapy formacji

co kształtuje kapłańskie sumienie?

dlaczego stały spowiednik?

prorocki charakter Fides et ratio

świętość Boga i kult kanonizowanych

dojrzałość – męskość – odpowiedzialność

duchowość Liturgii godzin

pożądliwości – aby walczyć

głoszenie słowa, świadectwo i służba

rozeznawanie duchowe w życiu kard. S. Wyszyńskiego

kiedy „nie działa” sakrament małżeństwa?

 

 

PISZĄ M.IN.: bp Z. Kiernikowski, K. Wons SDS, s. B. Zarzycka ZSAPU, ks. I. Mroczkowski, ks. M. Szymula, abp C. J. Chaput, Z. J. Kijas OFMConv, J. Pulikowski, M. Zachara MIC, P. Szyrszeń SDS, ks. W. Rzeszowski, M. Wójtowicz SJ, J. Pyda OP

 

Od Redakcji

KS. WOJCIECH BARTKOWICZ

 

Artykuły

ANDRZEJ NOWAK, Kościół – fundament polskiej niepodległości: 1918-1939

KS. WALDEMAR CHROSTOWSKI, Biblijne spojrzenie na ojczyznę

JACEK SALIJ OP, Więź narodu polskiego z Kościołem

MONIKA WALUŚ, Nie emancypacja, ale...

ABP CHARLES J. CHAPUT, Niesłabnący blask prawdy

CEZARY RITTER, Architekt wolności

JAN MAZUR OSPPE, Jakim prawem ludzie jeszcze normalnie myślą?

 

Nasza rozmowa

Nie jesteśmy Kościołem niemym.

Rozmowa z ABP. ZBIGNIEWEM STANKIEWICZEM

Mądrzejsi o trudne doświadczenia.

Rozmowa z WIESŁAWEM JANEM WYSOCKIM

 

Nasza modlitwa

KS. STANISŁAW HARĘZGA, Chrystus zburzył mur wrogości

KS. ROBERT MUSZYŃSKI, Poręka ojczyzny niebieskiej

 

Z życia Kościoła

KS. JERZY SZYMIK, Wolność według Ratzingera

JACEK KOWALSKI, Wiara, kultura, patriotyzm

RICHARD P. FITZGIBBONS, Dorosłe dzieci rozwodników

 

Pytania i odpowiedzi

DARIUSZ KOWALCZYK SJ, Wcześniej rozważyć...

 

Świadectwa

Sprawiedliwy” ks. Michał Sopoćko

Witold Pilecki – życie spełnione w powołaniu

Zainteresować młodzież historią

Jeden Kościół na różnych ziemiach

Walka o serce

Nie ma ludzi przegranych

 

Lektury

Kultura

To Our Readers

Contents

 

Pastores poleca