Książka prof. Stefana Swieżawskiego Św. Tomasz na nowo odczytany w swoim czasie chyba wiele zmieniła w podejściu do Tomasza, do zajmowania się również filozofią klasyczną...

Myślę, że zadaniem tej książki było porozbijać pewne schematy i podziały, które więziły myśl Tomasza i sprawiały, że była ona trudno dostępna. Mam wrażenie, że przed prof. Swieżawskim skupiano się na bardzo wielu niuansach i rozróżnieniach, trochę zapominając o całościowym obrazie. Przypominało to sytuację kogoś, kto staje przed wielkim obrazem, skupia się na danym szczególe i zapomina, co w ogóle przedstawia ten obraz. Prof. Swieżawski odtworzył główne rysy myśli Tomaszowej, pokazał zasadnicze wybory filozoficzne i teologiczne, określony model myślenia zaproponowany przez Tomasza, oczywiście z solidną dawką informacji, jak te rozstrzygnięcia w jego przypadku wyglądały. Publikacja ta pojawiła się w bardzo ważnym czasie kulturowego rozbicia świata – niezwykle potrzebny był ktoś, kto potrafiłby posklejać to na nowo i pokazać, co jest fundamentem, co nadbudową, co spaja elementy kultury, filozofii i teologii. To było jakby odsłonięcie Tomasza z gąszczu rożnych interpretatorów, którzy pojawili się w ciągu dziejów. Trochę mi to przypominało średniowieczne próby czytania Biblii sine glossa –owa narośl, skądinąd bardzo potrzebna, aparatura pojęciowa, teologiczna mająca pomagać w lekturze sprawiła, że wielu komentowało glossę, a nie Biblię. Z Tomaszem było bardzo podobnie: zamiast go czytać, zamiast podejmować i rozwijać jego myśl, skupiano się na interpretacjach. A Swieżawski to odsłonił i jego książka uruchomiła pewien proces. Myślę, że na naszym gruncie odegrała tę rolę, co Alasdair MacIntyre z książką Dziedzictwo cnoty, która zrodziła zainteresowanie Arystotelesem, myślą klasyczną. Prof. Swieżawski dokonał „nowego otwarcia” dla Tomasza i jego myśli w Polsce.

Tomizm, neotomizm czy myśl Tomaszowa?

W tym kontekście przypomina mi się wezwanie, jakie padało z ust papieży:… (…)

Więcej przeczytasz w najnowszym numerze kwartalnika PASTORES 108 (3) 2025.