Czy wiele tradycji i wiele rytów zagraża wierze katolickiej? Postawione pytanie dotyka kwestii niezwykle złożonej. Odpowiadając najprościej, samo istnienie w ramach jednego Kościoła rożnych tradycji a także rożnych rytów absolutnie nie zagraża jedności wiary. Problemem może się natomiast stać sposób przeżywania różnorodności tradycji bądź zwyczajów w Kościele przez poszczególne osoby, wspólnoty czy środowiska.
Niekiedy bowiem eksponuje się przywiązanie do konkretnych tradycji na sposób sekciarski, nadmiernie manifestując własny partykularyzm, co jak najbardziej może zagrażać jedności Kościoła. Z kolei w niektórych osobach rodzi się pochopna podejrzliwość wobec jakichś partykularnych tradycji, które zbyt szybko zostają uznane za zagrożenie dla jedności wiary.
1. Historia Kościoła jest pod tym względem bardzo pouczająca, ponieważ na przestrzeni całych jego dziejów da się dostrzec swoiste napięcie między pluralizmem tradycji a dążeniem do ujednolicania form wyrazu wiary. Tak naprawdę od początku swego istnienia chrześcijaństwo było wielonurtowe, podobnie, zresztą, jak wielonurtowy był judaizm czasów Jezusa, w łonie którego rozwijał się pierwotny Kościół. Różnice w starożytnym Kościele dotyczyły niekiedy spraw o dużym znaczeniu. Wiemy na przykład, że w II wieku Kościoły lokalne w Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja) miały swoją partykularną tradycję obchodzenia Wielkanocy w noc Paschy żydowskiej, bez względu na to, jaki wtedy przypadał dzień tygodnia. Inne zaś Kościoły obchodziły Wielkanoc w noc z soboty na niedzielę po Passze. Są też mocne podstawy, by sądzić, że w tym samym okresie w Azji Mniejszej udzielano sakramentu chrztu przez … (…)Więcej przeczytasz w najnowszym numerze kwartalnika PASTORES 108 (3) 2025.
MACIEJ ZACHARA MIC (ur. 1966), liturgista, ojciec duchowny w Wyższym Seminarium Duchownym Księży Marianów w Lublinie, stały współpracownik miesięcznika „Oremus”. Opublikował m.in. książki: Modlitwy Kościoła. Kolekty niedziel i uroczystości Pańskich, Liturgia domowa w trudnym czasie. Przewodnik, Msza święta. Liturgiczne ABC i Krótka historia Mszału Rzymskiego.
