Czy dziś mamy taki upadek kultury, jakiego do tej pory nie doświadczyliśmy? Wszak w dziejach ludzkich przykładów upadków wielkich cywilizacji nie brakuje. Jeśli jednak dostrzeżemy, jak wiele nagłych i głębokich zmian dzieje się równocześnie, to pytanie o trwałość kultury wcale nie wydaje się przesadzone.
Jesteśmy bogatsi, żyjemy dłużej i możemy kształcić się dłużej niż kiedykolwiek. Mamy wygody, o jakich dawniej marzyć mogli jedynie władcy. Wiele potrzeb zaspokajamy niemal natychmiast. Wielu dóbr nie musimy zdobywać w trudzie i znoju. A mimo tego tak wielu ludzi żyje w samotności i w poczuciu braku sensu życia. Brutalizacja debaty publicznej powoduje uproszczenia sprzyjające polaryzacji społecznej. Dylematy moralne i codzienne uciążliwe bolączki są często sprowadzane do postaci memów i lajków. O głębszej refleksji nie ma mowy. Dawne autorytety kulturowe zastąpili celebryci i influencerzy. Nawet jeśli gdzieś zabrzmi głos wartościowy, to ginie w zgiełku informacyjnym. Technologie niby pomagają, ale jednocześnie wypierają człowieczeństwo z centrum świata. To głęboko niepokojące.
Najczęściej kultura bywa rozumiana jako zbiór zwyczajów, instytucji społecznych i rozmaitych osiągnięć ludzkich, jak nauka i sztuka, które kształtują życie danej społeczności. W kontekście chrześcijańskim kultura jest pewnym niedowolnym sposobem życia. Życia zgodnego z duchem Ewangelii. Kultura chrześcijańska nie jest tylko zbiorem form estetycznych inspirowanych nauczaniem Chrystusa (mamy wszak ogrom sztuki sakralnej). Jest żywym świadectwem obecności Boga w historii człowieka. Jej siła polega na … (…)
Więcej przeczytasz w najnowszym numerze kwartalnika PASTORES 108 (3) 2025.
KATARZYNA ZYBERTOWICZ (ur. 1971), socjolog, felietonistka tygodnika „Sieci”. Opublikowała m.in. książki: Nieobecne wyzwanie? Integracja jako zadanie polityki społecznej wobec cudzoziemców w Polsce po 1989 roku i (we współpracy) AI eksploracja. Andrzej Zybertowicz odpowiada Katarzynie Zybertowicz.
