Każdy ksiądz winien być nastawiony na tworzenie więzi z ludź­mi i wręcz o nie zabiegać – pisał św. Ambroży z Mediolanu w zna­nym, powstałym około 390 roku, dziele Obowiązki duchownych. Uważał on więź z wiernymi świeckimi za jeden z najważniejszych elementów w pracy duszpasterskiej. Dlatego poważną część pisma poświęcił omówieniu cnót, przez które duchowni mogą „zyskać przywiązanie ludzi”.

Jakie to cnoty? Przede wszystkim życzliwość dla innych, dobro­czynność względem ubogich, hojność, pomoc niesiona chorym czy przygnębionym, wreszcie pokora, otwartość, gorliwość. Wielki Oj­ciec Kościoła nie pominął argumentów praktycznych: kapłan, który pomaga innym, nigdy nie pozostanie biedny, a przez swą hojność przyciągnie wielu ludzi do Boga. Ponadto dzielenie się dobrami z potrzebującymi, na wzór Chrystusa i ze względu na Niego, jest drogą do uwalniania się z wady chciwości.

Podane niżej fragmenty dzieła Obowiązki duchownych nie zawie­rają wszystkich postaw, dzięki którym ksiądz może umacniać swe relacje z ludźmi i przyciągać ich do Chrystusa. Wiadomo, że w życiu samego Ambrożego wielką rolę odgrywały też inne wartości, przede wszystkim stosunek do Pisma Świętego oraz Eucharystii, wreszcie modlitwa w intencji wiernych świeckich. Jego homilie dotyczące kolejnych ksiąg biblijnych przyciągały rzesze słuchaczy. One też przyczyniły się do nawrócenia Augustyna, który przychodził słu­chać biskupa Mediolanu początkowo jedynie z ciekawości. Z kolei Eucharystię celebrował Ambroży z tak wielkim zaangażowaniem i szczerością, że przyciągał do Bożej tajemnicy licznych jej uczest­ników. Był też mocno przekonany, że sakrament ten oznaczał nie tylko zjednoczenie z Chrystusem, ale także między chrześcijanami. Podobny charakter nadawał modlitwie w intencji świeckich.

Dlaczego więc w dziele skierowanym do duchownych Ambroży tak wiele miejsca poświęcił wskazaniom praktycznym?

Więcej przeczytasz w najnowszym numerze kwartalnika PASTORES 110 (1) 2026.

KS. JÓZEF NAUMOWICZ (ur. 1956), patrolog, bizantolog, profesor nauk hu­manistycznych, wykładowca na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskie­go i w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie; tłumacz pism Ojców Kościoła; autor wielu książek.