Czy w obecnej, nabrzmiałej emocjami sytuacji społeczno-poli­tycznej można przedstawić swoje stanowisko w sposób nieagresyw­ny, kulturalny, nie używając argumentów ad personam, a oddziałując – i to jak – jedynie siłą racjonalnych argumentów? Czytelnik, który niezrażony nieco prowokacyjnym tytułem i okładką, weźmie do ręki książkę ks. prof. Piotra Mazurkiewicza, nie tylko przekona się, że jest to możliwe, ale także zapozna się z tematyką właściwie nieobecną w dzisiejszym publicznym dyskursie, dokonując wielu odkryć inte­lektualnych.

I tak autor przeprowadza analizę monizmu i dualizmu politycznego, wykazując, w jaki sposób powstanie Kościoła jako odrębnej, niezależnej instytucji religijnej uwolniło społeczeństwo od wszechwładzy państwa, umożliwiając wyłonienie się tego, co dziś nazywamy społeczeństwem obywatelskim. Po przedstawieniu relacji pomiędzy władzą świecką a duchowną w ciągu dziejów ko­mentuje obecną sytuację w świetle katolickiej koncepcji separacji Kościoła i państwa, streszczając istotę tej ostatniej stwierdzeniem, iż „państwo nie decyduje o otwarciu bądź zamknięciu świątyń, Kościół nie decyduje o otwarciu bądź zamknięciu supermarketów”, acz­kolwiek obie te instytucje mają pełne prawo wyrażać swoją opinię na temat poczynań drugiej strony, prowadząc racjonalną debatę, której celem jest dobro wspólne, a nie własne ambicje czy interesy. Tę zasadę postuluje ks. Mazurkiewicz również w odniesieniu do wszelkiego dialogu politycznego. Przypomina, że powodzenie pań­stwa zależy także od jego wewnętrznej jedności, a naród „nie może być zakładnikiem niczyich prywatnych lub partyjnych interesów”. Chociaż istnieją wartości nienegocjowalne, których obrona wymaga absolutnie jednoznacznej postawy katolików, należy zadać sobie pytanie, „na ile motorem obecnych dziś w polskiej polityce sporów są racje merytoryczne, a na ile emocje, nad którymi politycy nie potrafią zapanować”. Miłość ojczyzny wymaga dziś wygaszenia fali nienawiści dzielącej naród na „skonfliktowane plemiona”, szukania tego, co łączy, oraz – co tak trudne – wyrozumiałości i przebaczenia. Czytelnik dowie się również, czy istnieje neutralność światopoglą­dowa, w jaki sposób społeczeństwo może ulec samozaślepieniu, przedkładając dobrostan nad godność, kiedy brak kompromisu staje się awanturnictwem politycznym oraz jaka jest rola Kościoła w spo­łeczeństwie liberalnym. Teksty ks. Mazurkiewicza leczą chrześcijan z kompleksów, wykazując racjonalność ich poglądów oraz wartość, jaką mogą wnieść do społeczeństw Europy jako „kreatywna mniej­szość”. Nie są one jednak tylko „przekonywaniem przekonanych”. Zdecydowanie można polecić je każdemu, kto – nawet nie podzie­lając katolickiego punktu widzenia – zechce się z nim zapoznać.

mm

PASTORES 110 (1) 2026